Çocuk İstismarı Nedir?
Son zamanlarda hemen hepimiz çocuk istismarı kelimesini duymadığımız, zikretmediğimiz bir gün geçiremiyoruz. Tüm Dünya’da çocukların en sık karşılaştığı ve en zorlayıcı travma olan çocuk istismarı, yakın zamanda medyada peş peşe yer alan cinsel istismar vakaları dolayısıyla istismar kelimesini duyduğumuz zaman hepimizin aklına önce cinsel istismarı getirse de aslında çocuk istismarı bununla sınırlı değildir.
Çocuk istismarı dört farklı başlık altında incelenir:
1) İhmal: Çocuğa bakmakla yükümlü olan kişinin bu yükümlülüğü yerine getirmemesi, yemek, barınma, giyim, tıbbi gereksinimler ve eğitim gibi ihtiyaçlarını karşılamamasıdır.
2) Duygusal istismar: Çocukların kendilerini olumsuz etkileyecek tutum ve davranışlara maruz kalması, ihtiyaç duyduğu sevgi, ilgi, şefkat ve güvenden mahrum bırakılmasıdır.
3) Fiziksel İstismar: Çocuğun fiziksel zarar görmesidir. Tokatlamak, dövmek, tekmelemek, çocuğa eşya savurmaktan yanık, kırık vb. yaralanmalar oluşturacak davranışların tümünü kapsar.
4) Cinsel İstismar: Cinsel açıdan olgun, yetişkin kişilerin kendi cinsel doyumu için çocukları kandırarak, ikna ederek ya da mecbur bırakarak yaptığı davranışları kapsar.
Çocuk istismarı Dünya’da %1-10 Türkiye’de ise %10-53 arasında değişen sıklıklarda görülür. En sık karşılaşılan istismar türü duygusal ve fiziksel istismardır. Bunun 75’i anne babalar %15 ise yakın akrabalar tarafından uygulanır. Belli bir sosyo-ekonomik düzeye, ırka veya milliyete özgü bir durum değildir.
Peki, tablo bu kadar ürkütücü iken ne yapmalıyız? Her şeyden önce bu durumu gereğinden fazla hayatımızın merkezine oturtmadan ama yok saymadan çocuklarımıza doğru eğitimi vermeli, her şeyden önce çocuklarımızı kendine güvenen, kendi sınırlarını koruyabilen ve başkalarının sınırlarını ihlal etmeyen bireyler olabilmeleri için desteklemeli, aile içinde model olacak şekilde davranmalıyız.
Çocuklarımızı cinsel istismardan korumak için eğitim verirken nelere dikkat etmeli, nasıl önlemler almalıyız?
 Çocuklarınıza okul öncesi dönem itibariyle yaş gruplarına uygun olarak bedenlerini tanıma, özel bölgelerini öğrenme fırsatı tanıyın. Bunlarla ilgili kitaplar okuyun, sorularına anlayabilecekleri basit cevaplar verin.

 Özel bölgelerin neler olduğunu anlatın, kendi beden sınırlarını korumayı ve başkalarının da özel bölgelerine saygı göstermesi gerektiğini anlatın. Örnek olun!
 İyi ve kötü dokunuşun ne olduğunu öğretin.
 Siz dâhil yakınlık istemedikleri zaman “hayır” diyebilme cesaretini
kazanmasını sağlayın. İstemediği zaman ona zorla sarılmayın, öpmeyin.
 Sadece yabancılara odaklanmayın.
 Her zaman sır saklanmayacağını öğretin. İyi (sürpriz) ve kötü (rahatsız edici üzücü deneyim) sırları anlatın ve kötü durumlarla karşılaştığı zaman sizinle paylaşabileceği inancını yerleştirin.
 Yabancı kişilere ve kuytu ortamlara odaklanmayın. Unutmayın! Çocuklar genellikle ev, okul, akraba evleri gibi mekânlarda tanıdığı, güvendiği kişiler tarafından istismar edilmektedir.
Kitap önerileri:
1) ÇocuklariçinCinselEğitimÖyküleri
Yazar: Yaşam Yanardağ Çelik
Net çocuk yayınları
(Bu kitabın birinci bölümü çocukların bedenlerini tanımaları ve özel bölgelerini korumaları için iyi örneklendirilmiş bir kitaptır.)
2) Sır Versem Saklar Mısın?
Yazar: Jennifer Moore-Mallinos
Redhousekidz çocuk kitapları
(Bu kitap iyi ve kötü sırları güzel örnekleyen bir kitaptır.)
Seniha Naşit Gürçağ Uzman Psikolog